|
Κέντρα Πρόληψης,
χωρίς πρόληψη από το κράτος
Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία. Κανείς δεν είχε αντίρρηση ποτέ πάνω σε αυτή την απλή αρχή και πάνω σε αυτή δημιουργήθηκαν πριν από δέκα περίπου χρόνια τα Κέντρα Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών, με σκοπό την παρέμβαση πριν την εμφάνιση του προβλήματος.
Εδώ και περίπου έξι χρόνια ένα από αυτά τα κέντρα λειτουργεί και στο Δήμο Κηφισιάς, κάνοντας έντονη την παρουσία του με εκδηλώσεις και ενημέρωση, τόσο σε παιδιά όλων των ηλικιών όσο και σε γονείς αλλά και εκπαιδευτικούς.
Σύμφωνα με τα γενικά στοιχεία των Κέντρων Πρόληψης σε όλη την Ελλάδα η λειτουργία τους από το 1998 που δημιουργήθηκαν έως το 2004 έχει συμβάλλει στη μείωση της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών κατά 9 % στον πληθυσμό από 18 έως 24 ετών και 3,9% στο σύνολο του πληθυσμού.
Τα στοιχεία όμως αυτά, καθώς και η ανταπόκριση του κόσμου στα προγράμματα ενημέρωσης δε φαίνεται να είναι αρκετά στο κράτος που απαξιώνει τα κέντρα αυτά στερώντας τους τους οικονομικούς πόρους. Αυτή τη στιγμή απειλείται η βιωσιμότητα των κέντρων, οι υπάλληλοι που τα στελεχώνουν είναι απλήρωτοι για πολλούς μήνες, υπάρχουν ανεξόφλητα πάγια έξοδα, όπως ενοίκια, ρεύμα κ.λ.π., φυσικά δεν έχει πληρωθεί το ΙΚΑ των υπαλλήλων, αφού δεν έχουν πληρωθεί καν οι ίδιοι οι υπάλληλοι.
Πιο συνειδητοποιημένοι από το κράτος οι υπάλληλοι, δεν αφήνουν στη μέση προγράμματα και ανθρώπους που θέλουν να ενημερωθούν κι έτσι δε σταματάν την εργασία τους, παρότι δεν πληρώνονται. Έτσι συνεχίζουν να εργάζονται απλήρωτοι αλλά αυτό δεν μπορούν να το κάνουν για μεγάλο διάστημα διότι μετά θα αρχίσουν και οι ίδιοι να χρωστάνε ατομικά με τη σειρά τους το ενοίκιο του σπιτιού τους, το τηλέφωνο, το ρεύμα κι έτσι κάποια στιγμή αναγκάζονται να αποχωρήσουν, αφήνοντας τα κέντρα που ξεκίνησαν με τους καλύτερους οιωνούς να υπολειτουργούν.
Τα Κέντρα Πρόληψης λειτουργούν υπό την επιστημονική εποπτεία του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών και κανονικά η οικονομική τους χρηματοδότηση καλύπτεται κατά 50% από τον ΟΚΑΝΑ και κατ' επέκταση από το Υπουργείο Υγείας και κατά 50% από την πρωτοβάθμια (Δήμους) ή Δευτεροβάθμια (Νομαρχίες) Τοπική Αυτοδιοίκηση ή άλλους τοπικούς φορείς.
Με αφορμή την καλή δουλειά που αποδεδειγμένα γίνεται στο Κέντρο Πρόληψης Κηφισιάς αλλά και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλα τα κέντρα μιλήσαμε με την κα Βάσω Αλεξάκη, κοινωνική λειτουργό στην Κηφισιά και Αντιπρόεδρο στο Σωματείο Στελεχών Πρόληψης των 72 κέντρων Πρόληψης που υπάρχουν στην Ελλάδα.
Η κα Αλεξάκη ανέφερε ότι ο ΟΚΑΝΑ έχει εδώ και χρόνια σταθερό προϋπολογισμό, περίπου 25 εκατομμύρια ευρώ, για όλες τις δράσεις του, οι οποίες αφορούν στην πρόληψη, θεραπεία και επανένταξη. Αυτή τη στιγμή ο ΟΚΑΝΑ έχει έλλειμμα γύρω στα 12 εκατομμύρια ευρώ, 6,5 εκατομμύρια από αυτά τα χρωστάνε στα Κέντρα Πρόληψης και 100.000 από αυτά τα χρωστάνε στο Κέντρο Πρόληψης Κηφισιάς. Ο Δήμος Κηφισιάς είναι από τις εξαιρέσεις, ο οποίος χρηματοδοτεί πια εξ' ολοκλήρου το Κέντρο Πρόληψης προκειμένου να εξακολουθήσει να λειτουργεί, παρότι η υποχρέωσή του είναι μέχρι το 50%. Ο Δήμαρχος, κ. Νίκος Χιωτάκης δίνει έξτρα επιχορήγηση.
Η κα Αλεξάκη, στάθηκε και στο γεγονός ότι η πρόεδρος της ΠΡΟΝΟΗ, κα Αγγελική Τριανταφύλλου Πιττίδη είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη, μεταφέρει στο δήμαρχο όλα τα προβλήματα που προκύπτουν, έχει ιδιαίτερη έννοια το προσωπικό να μη μείνει απλήρωτο και προσπαθεί να λύσει οποιαδήποτε δυσκολία. Η ιδιότητά της και ως γιατρού, της παρέχει και επί πλέον γνώσεις ώστε να παρακολουθεί όχι μόνο την ποσότητα αλλά και την ποιότητα των υπηρεσιών, στην οποία δίνει ιδιαίτερη σημασία.
Ο Δήμος όμως δεν έχει υποχρέωση να καλύπτει εξ' ολοκλήρου τα έξοδα του Κέντρου και οι εργαζόμενοι είναι στον αέρα, αφού δεν ξέρουν τι μπορεί να συμβεί την επόμενη μέρα, από έναν άλλο δήμαρχο, από ένα διαφορετικό Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ πανελλαδικά το πρόβλημα παραμένει, αφού οι περισσότεροι Δήμοι αδυνατούν να καλύψουν τα επιπλέον έξοδα και τα Κέντρα Πρόληψης υπολειτουργούν ή κλείνουν.
Όταν ρωτήθηκε ο αρμόδιος Υπουργός Υγείας κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος αν μεταξύ άλλων για το πρόβλημα των ναρκωτικών φταίει ότι δε φτιάξαμε περισσότερες μονάδες πρόληψης ή ότι δε στηρίζουμε τις μονάδες αυτές, ανέφερε τα καινούργια κέντρα που δημιουργήθηκαν και τα κέντρα που πρόκειται να δημιουργηθούν μέσα στο έτος 2008. Ξέχασε να αναφέρει με τι χρήματα θα δημιουργηθούν τα κέντρα αυτά και αν μπορούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους κάτω από το βάρος των χρεών τους τα κέντρα που έχουν ήδη δημιουργηθεί.
Πρόσθεσε δε ότι: "Διαμορφώνουμε τις απαραίτητες διαδικασίες επιλογής και εκπαίδευσης των στελεχών που εργάζονται στο χώρο τη πρόληψης και σε συνεννόηση με την Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, αναβαθμίζουμε τον κύκλο των σχετικών μαθημάτων, με τη δημιουργία κύκλου σπουδών αποκλειστικά για την αντιμετώπιση των εξαρτησιογόνων ουσιών". Προφανώς ο κ. Υπουργός δεν είχε ενημερωθεί ότι υπήρχαν στο παρελθόν ανάλογοι εκπαιδευτικοί φορείς, οι οποίοι έχουν σταματήσει να λειτουργούν ή επρόκειτο να σταματήσουν τη στιγμή που τα έλεγε αυτά. Το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής που αναλάμβανε προγράμματα εκπαίδευσης έκλεισε πριν από 1,5 περίπου χρόνο για οικονομικούς λόγους και το ίδιο έγινε και με ανάλογο κέντρο επιμόρφωσης πριν από τρεις μόλις εβδομάδες. Είναι επομένως φανερό ότι το Υπουργείο αντίθετα από τα παχιά του λόγια υποβαθμίζει την πρόληψη και δεν παρέχει τη δυνατότητα στο επιστημονικό προσωπικό να επιμορφωθεί παρά μόνο ιδιωτικά και με προσωπικό κόστος.
Είναι όμως πραγματικά αναγκαία η πρόληψη; Είναι άραγε προτιμότερο να μην κρυώσουμε ή να πάρουμε αντιβίωση αφού αρρωστήσουμε, είναι προτιμότερο να πλένουμε τα δόντια μας ή να κάνουμε σφραγίσματα;
Αν λοιπόν δεχτούμε ότι η πρόληψη είναι κάτι χρήσιμο, τότε είναι και τα κέντρα πρόληψης, που αναλαμβάνουν με ιδιαίτερα εκπαιδευμένο, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, επιστημονικό προσωπικό, να δείξουν στα παιδιά μας και σε μας ποιες είναι και γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τις εξαρτησιογόνες ουσίες.
Πολλές φορές μια επίσκεψη σε ένα σχολείο από έναν κοινωνικό λειτουργό μπορεί να καταρρίψει κάποιους μύθους για το παιδί, όπως ότι ένα ποτήρι αλκοόλ δεν πειράζει, μπορεί να το μάθει να νιώθει αυτοπεποίθηση, που η έλλειψή της οδηγεί συνήθως στη χρήση των ουσιών αυτών, μπορεί να του δείξει το δρόμο για να λύσει κάποια προσωπικά του προβλήματα.
Με τον ίδιο τρόπο οι ομάδες γονέων ή εκπαιδευτικών βοηθάν ώστε να κατανοήσουν τόσο τις ανάγκες των παιδιών όσο και τις δικές τους και να μπορέσουν να δώσουν λύσεις σε προβλήματα που προκύπτουν. Υπάρχουν προγράμματα που λειτουργούν για παιδιά του Δημοτικού, για εφήβους, για γονείς, για εκπαιδευτικούς. Ο καθένας μπορεί να βρει κάτι που τον ενδιαφέρει για να φτιάξει τις σχέσεις του με τον εαυτό του και τους γύρω του. Κι όμως τα προγράμματα αυτά, παρά τα τεκμηριωμένα θετικά αποτελέσματα που παρέχουν στην κοινωνία, εξακολουθούν μετά από δέκα χρόνια λειτουργίας να λειτουργούν πιλοτικά, δοκιμαστικά και να μην έχουν καταλήξει οι αρμόδιες αρχές αν αυτό που δοκίμασαν ήταν κακό ώστε να το διακόψουν οριστικά και να μην το αφήνουν να φυτοζωεί ή καλό και να του δώσουν τον αέρα που χρειάζεται για να αναπτυχθεί και να αποδώσει στην πραγματικότητα καρπούς.
Στο κάτω κάτω αρκεί να αποφασίσουμε αν είμαστε μια κοινωνία που αγαπάει τις εξαρτησιογόνες ουσίες, οπότε δεν έχουμε κανένα λόγο να αποτρέπουμε τα μέλη μας να τους κάνουν χρήση ή αν θεωρούμε ότι τα ναρκωτικά δεν είναι ο σωστός τρόπος για να μεγαλώσει ένα παιδί, οπότε προσπαθούμε να προλάβουμε τη χρήση τους. Το άλλα να λέμε, άλλα να ανεχόμαστε και αλλού να πληρώνουμε, δε βοηθάει κανέναν. Δικαίως λοιπόν οι εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης διεκδικούν για τους ίδιους και για την κοινωνία:
Για ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο που να κατοχυρώνει:
1. Την αναγνώριση με νομοθετική πράξη των Κέντρων Πρόληψης ως περιφερειακών φορέων πρωτογενούς πρόληψης μέσα από τη θεσμική ένταξή τους στην άμεση διοικητική ευθύνη και εποπτεία της Πολιτείας (Υπουργείο / Ν.Π.Δ.Δ./ Ο.Τ.Α. / Δημόσιο Οργανισμό). Ταυτόχρονα την εξασφάλιση μέσα από το ίδιο πλαίσιο της αυτονομίας των επιστημονικών ομάδων των Κέντρων Πρόληψης να προγραμματίζουν και να υλοποιούν δράσεις ακολουθώντας τις τοπικές ανάγκες και τις ιδιαίτερες συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύχθηκαν τα κέντρα τους.
2. Την αναγνώριση με ισχυρό νομικό πλαίσιο κι όχι με εγκύκλιο / απόφαση Δ.Σ. Οργανισμού ο οποίος δεν αποτελεί τον εργοδότη μας, ότι οι Εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και άρα είναι εργαζόμενοι αόριστου χρόνου. Η αλλαγή αυτή πρέπει να σημάνει την ένταξη όλων των εργαζομένων σε μόνιμες θέσεις εργασίας εντός του πλαισίου ενός σύγχρονου Κράτους Πρόνοιας.
3. Την κατοχύρωση των επαγγελματικών μας δικαιωμάτων μέσα από την επαγγελματική μας αναγνώριση ως επιστημονικό και διοικητικό στελεχιακό δυναμικό που εργάζεται στο χώρο της πρόληψης των εξαρτήσεων και την πιστοποίηση των δομών που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες.
4. Τη θεσμική εισαγωγή βαθμίδων εξέλιξης ανάλογα με τις επιστημονικές και διοικητικές θέσεις / ειδικότητες. Εξέλιξη που θα οδηγεί και σε ανάλογες μισθολογικές αναπροσαρμογές.
5. Τη σύναξη κλαδικής σύμβασης εργασίας με συγκεκριμένο εθνικό θεσμικό φορέα στην οποία θα ορίζεται κατώτατος μισθός και αυξήσεις με αναπροσαρμογές καθ’ έτος.
6. Την πάγια και συνεχή δωρεάν επιμόρφωση / εκπαίδευση / εποπτεία του επιστημονικού / διοικητικού προσωπικού των Κέντρων Πρόληψης. Επιμόρφωση που θα λαμβάνει υπόψη τις τοπικές ανάγκες, ανάλογα με το σχεδιασμό των επιστημονικών ομάδων των Κέντρων Πρόληψης και συνάπτοντας στο πλαίσιο της συνεργασίας με καταξιωμένους στο χώρο φορείς και φυσικά πρόσωπα δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου.
7. Τη χορήγηση στο επιστημονικό προσωπικό επιπλέον 4 ημερών αδείας το τρίμηνο για την πρόληψη του burn out (θεσμικά κατοχυρωμένο στις συλλογικές συμβάσεις άλλων φορέων που ασχολούνται με τις εξαρτήσεις π.χ. ΟΚΑΝΑ).
Παράλληλα, δυναμικά και άμεσα απαιτούμε:
Την άμεση επίλυση προβλημάτων λειτουργίας των Κέντρων Πρόληψης όπως:
1. Την πάγια χρηματοδότηση των Κέντρων Πρόληψης από την Πολιτεία. Ως ελάχιστο δείγμα καλής θέλησης θα δεχτούμε την ανανέωση της προγραμματικής σύμβασης ανάμεσα στον ΟΚΑΝΑ, το Υπουργείο Υγείας, την ΚΕΔΚΕ και το Υπουργείο Εσωτερικών για 5 χρόνια με τη διαβεβαίωση μέσα στην ίδια τη σύμβαση, αφού πραγματωθούν εντός αυτού του ορίζοντα όλες οι θεσμικές αλλαγές, το τέλος αυτής της σύμβασης θα σημαίνει και την παγίωση της χρηματοδότησης.
2. Την ταχεία αποπληρωμή των τεράστιων οφειλών του ΟΚΑΝΑ και του Υπουργείου Εσωτερικών και της ΚΕΔΚΕ προς τα Κέντρα Πρόληψης.
3. Άμεση μετατροπή όλων των συμβάσεων ορισμένου χρόνου των εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης σε αορίστου χρόνου και την ενσωμάτωση, στην όποια προσωρινή σύμβαση, διάταξης που θα ορίζει μέχρι την τελική θεσμική λύση ότι μετά από 1 έτος εργασίας όλοι οι εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης γίνονται «αορίστου χρόνου», όπως επίσης πρόβλεψη για αξιοπρεπή ελάχιστο βασικό εισαγωγικό μισθό για όλους τους εργαζομένους, με επιπλέον προσαυξήσεις ανάλογα με τα τυπικά προσόντα και τα κοινωνικά τους κριτήρια. Η ίδια διάταξη να περιέχει πρόβλεψη για την ετήσια αύξηση των μισθών, όχι κατώτερη της Ε.Σ.Σ.Ε., πράγμα που γίνεται σήμερα παρατύπως σε πολλά Κέντρα Πρόληψης εις βάρος των εργαζομένων. Η ίδια διάταξη να περιέχεται στις επιμέρους συμβάσεις που υπογράφει ο ΟΚΑΝΑ με τις αστικές εταιρίες, ώστε να υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη δέσμευση.
4. Νομοθετικές Πράξεις και όχι μνημόνια που θα προωθούν τη συνεργασία των Κέντρων Πρόληψης με τα Υπουργεία Υγείας, Παιδείας, Πολιτισμού, Άμυνας και Εργασίας.
|
Αρχείο 
